Monitors opstellen en plaatsen voor een betrouwbare luisterplek

Dezelfde monitors klinken op een verkeerde plek heel anders dan op een goede plek. De opstelling bepaalt hoeveel van de bas je hoort, hoe breed het stereobeeld is en of je mixbeslissingen kloppen in andere ruimtes.

De luisterdriehoek

Zet de twee monitors en je hoofd in een gelijkzijdige driehoek. De afstand tussen de monitors is dan gelijk aan de afstand van elke monitor tot je oren. Een afstand van anderhalve meter werkt in een kleine kamer goed. De monitors zijn iets naar binnen gedraaid, zodat ze op je oren gericht zijn en niet op een punt achter je hoofd.

De hoogte

De tweeters, het kleine element voor de hoge tonen, staan op oorhoogte als je rechtop zit. Staan ze te laag of te hoog, dan hoor je de hoge tonen minder helder. Een stevige standaard of een tafel met goede isolatie voorkomt dat de monitors de tafel laten meetrillen.

De plaats in de kamer

• Niet in de hoek. In een hoek versterken de muren de bas sterk, vooral bij monitors met een bassreflexpoort.
• Niet tegen de achterwand. Houd ruimte vrij achter de monitors. Veel modellen met een poort aan de achterkant hebben vrije ruimte nodig, controleer de aanbevelingen van de fabrikant.
• Symmetrisch. Zet de opstelling in het midden van de korte wand, zodat beide kanten even ver van de zijmuren staan. Een asymmetrische kamer geeft een scheef stereobeeld.
• De luisterplek niet halverwege de kamer. In het midden van de kamer vallen vaak de sterkste staande golven. Een positie op ongeveer een derde van de kamerlengte werkt doorgaans beter.

Isolatie van de monitor

Monitors die direct op een bureau staan, geven trillingen door. Isolatiepads of een standaard die de monitor loskoppelt van het oppervlak maken de bas strakker. Veel gebruikers melden dat de bas daardoor strakker klinkt.

Bas en tweeters instellen

Veel monitors hebben schakelaars om de bas of de hoge tonen aan te passen aan de opstelling, bijvoorbeeld voor monitors die tegen een muur staan. Gebruik die instellingen om de plaatsing te corrigeren en laat ze verder staan. Een asymmetrische aanpassing aan één kant geeft een onbetrouwbaar stereobeeld.

Controleren op een manier die werkt

Speel een nummer af dat je kent en waarvan je weet hoe de bas hoort te klinken. Loop door de kamer. Verandert de bas sterk van plek tot plek, dan heeft je kamer een probleem dat een andere opstelling of akoestische behandeling nodig heeft. Een goed bruikbare referentie is een nummer met een gelijkmatige basloop: bij een verkeerde opstelling springen sommige noten eruit, terwijl andere bijna verdwijnen.

Het volume

Luister op een gematigd niveau. Hard luisteren maakt je oren vermoeid, en bij hoge niveaus klinkt alles voller dan het is. Een monitorcontroller geeft je een nette volumeregeling met gelijke kanalen. Meer over de maat van je monitors in studiomonitors in een kleine kamer.

Wat je daarna kunt doen

Pas als de opstelling klopt, heeft akoestische behandeling zin. Begin met de eerste reflectiepunten aan de zijkant en met basvallen (bass traps) in de hoeken. Laat je daarbij leiden door wat je hoort, niet alleen door wat een catalogus belooft.