SPL Phonitor 3

Een desktopopstelling voor serieus luister- en mixwerk

In een studio waar meerdere analoge stereobronnen samenkomen en hoofdtelefoon- en luidsprekerweergave snel moeten kunnen wisselen, is de SPL Phonitor 3 bedoeld als centrale monitorcontroller. Daar staat een combinatie tegenover van drie analoge stereo-ingangen, een hoofdtelefoonversterker, een ingebouwde AD/DA-converter en functies voor het aanpassen van het stereobeeld. Het apparaat is ontworpen voor gebruik op een bureau, maar de afmetingen en het gewicht vragen wel om een vaste plek.

De Phonitor 3 is leverbaar sinds april 2024. Het toestel meet 278 x 100 x 300 mm en weegt 3,9 kg. De specificaties vermelden één stereo-uitgang voor monitoring en één hoofdtelefoonaansluiting. Een terugspreekfunctie, afstandsbediening, surroundweergave en summing zijn niet aanwezig. Wie vooral een compacte hoofdtelefoonversterker zoekt, betaalt hier dus ook voor de uitgebreide schakelfuncties en controllerrol.

Bronnen en omschakeling

Er zijn drie analoge stereo-ingangen, elk via XLR-stereo-aansluitingen. Daarnaast vermelden de gegevens zes tweesporeningangen. Omdat niet nader is beschreven hoe die zes ingangen zich verhouden tot de drie analoge XLR-ingangen, is het verstandig de aansluitindeling aan de hand van de volledige aansluitinformatie te bekijken voordat je de Phonitor 3 in een specifieke opstelling integreert.

Met de uitgangsschakelaar kan de luisteraar wisselen tussen hoofdtelefoon- en luidsprekerweergave. De middelste stand dempt het signaal. Ook zijn mono en stereo, afzonderlijk luisteren naar links of rechts, kanaalomkering en faseomkering per kanaal beschikbaar. De niveauregeling kan per kanaal worden aangepast. Die opties zijn relevant wanneer je tijdens het mixen snel een kanaal wilt controleren of een stereoprobleem wilt opsporen.

Een ongebruikelijkere voorziening is de regeling voor links-rechtsbalans. Daarmee verschuift het stereobeeld naar links of rechts, zodat het stereomidden kan worden afgestemd op de luisterpositie. De functies maken de Phonitor 3 geschikt voor een werkplek waar nauwkeurige controle belangrijk is. De afwezigheid van surround en summing betekent wel dat het toestel niet bedoeld is als uitgebreide meerkanaals- of mengoplossing.

Phonitor-matrix en hoofdtelefoonversterking

De Phonitor-matrix biedt instellingen voor kruisvoeding, luidsprekerhoek en middenniveau. Kruisvoeding mengt een deel van het signaal tussen de kanalen en is bedoeld om hoofdtelefoonweergave meer op luidsprekerluisteren te laten lijken. De matrix kan ook naar de voorversterkeruitgang worden gestuurd. Volgens de productspecificaties werkt de matrix analoog en zonder vertraging.

De hoofdtelefoonuitgang levert volgens de opgegeven waarden 2 x 5 W bij 250 ohm en 2 x 1 W bij 32 ohm, gemeten bij 1 kHz en 1% THD. Via een DIP-schakelaar aan de achterkant kan het uitgangsniveau met 12 dB worden verhoogd. De frequentierespons loopt van 10 tot 100.000 Hz en het dynamisch bereik bedraagt 134,5 dB. De ingebouwde AD/DA-converter en niveaumeter voegen functies toe die verder gaan dan alleen hoofdtelefoonversterking. De voedingstechniek wordt aangeduid als 120 V.

Wat gebruikers terugmelden

De aangeleverde gebruikersreacties lopen uiteen over de hoorbare winst van de hoofdtelefoonversterker. Eén gebruiker meldt een duidelijke verbetering ten opzichte van de hoofdtelefoonuitgang van een Apollo Twin X, vooral in de helderheid van het midden-hoog en hoog en bij het herkennen van problematische frequenties tijdens het mixen. Die gebruiker noemt de verbetering in transiëntweergave eveneens duidelijk, maar merkt op dat een bevriende producer het verschil minder goed hoorde. De gebruiker brengt dat mogelijk in verband met de relatief lage impedantie van de Audeze MM-500.

Een andere koper met een Audeze MM-500 was juist teleurgesteld en vond de versterking niet beter dan die van een Apollo x8. Die koper waardeerde wel de bouwkwaliteit, de drie bronnen, de intuïtieve bediening en de mogelijkheid om tussen meerdere bestemmingen te schakelen. De reacties wijzen erop dat de waardering voor de versterker per hoofdtelefoon en luisteraar kan verschillen. Ze bieden geen basis om voor iedere combinatie dezelfde verbetering te verwachten.

Ook over de kruisvoedingsinstellingen is de feedback genuanceerd. Een gebruiker vond ze bruikbaar als optie, maar verkoos uiteindelijk luisteren zonder kruisvoeding om details, met name bij hard gepande elementen, beter te horen. Dezelfde gebruiker merkte op dat de matrix minder overtuigend aanvoelde dan een specifieke softwareoplossing. Dat is een persoonlijke voorkeur, geen algemene beoordeling van de functie.

Belangrijkste afwegingen

Het formaat is een terugkerend bezwaar in de reacties: de Phonitor 3 neemt merkbaar bureauruimte in en een gebruiker zou hem niet graag vervoeren. Ook zit de aan-uitknop aan de achterkant. Dat kan onhandig zijn wanneer het toestel in een rek staat of lastig bereikbaar is. Een niveaumeter en uitgebreide bediening zijn nuttig in een vaste studio-opstelling, maar maken de behuizing niet kleiner.

De SPL Phonitor 3 past vooral bij een studio die één centrale controller zoekt voor analoge stereobronnen, luidsprekers en hoofdtelefoonmonitoring, met extra controle over kanalen en stereobeeld. Wie uitsluitend een hoofdtelefoonversterker nodig heeft, kan de extra functies mogelijk niet benutten. Wie ze wel nodig heeft, krijgt een breed uitgeruste desktopoplossing, met gebruikersreacties die uiteenlopen over de hoorbare meerwaarde van de versterking.