Latency en buffergrootte: waarom je jezelf te laat hoort

Latency is de vertraging tussen het moment waarop je iets zingt of speelt en het moment waarop je het in je hoofdtelefoon hoort. Is die vertraging te groot, dan wordt meespelen met de muziek onaangenaam, en bij een grotere vertraging bijna onmogelijk.

Waar de vertraging vandaan komt

Het signaal legt een route af. Het wordt omgezet naar digitaal, naar de computer gestuurd, verwerkt, teruggestuurd en weer omgezet naar analoog. Elke stap kost tijd. De grootste bijdrage komt van de buffer: een klein geheugen waarin je computer het geluid verzamelt voordat hij het verwerkt.

De buffergrootte

De buffer wordt uitgedrukt in samples. Bij 48 kilohertz duurt een buffer van 128 samples ruim twee en een halve milliseconde, een buffer van 1024 samples ruim eenentwintig. De totale vertraging is groter dan alleen de buffer, want de omzetters en de driver tellen mee, en de buffer wordt zowel bij de ingang als bij de uitgang gebruikt.

• Kleine buffer. Lage latency, maar de computer moet het werk sneller doen. Is hij daar niet snel genoeg voor, dan hoor je tikjes, kraken of uitvallers.
• Grote buffer. Stabiel en zonder storing, maar met merkbare vertraging.

Welke instelling kies je

Gebruik per fase een andere instelling:

1. Opnemen: een kleine buffer, bijvoorbeeld 64 of 128 samples, zodat je jezelf bijna zonder vertraging hoort.
2. Mixen: een grote buffer, 512 of 1024 samples, zodat de computer ruimte heeft voor veel plug-ins.

Verhoog bij storing eerst de buffer, voordat je andere oorzaken zoekt. Sluit programma's die je niet nodig hebt en schakel energiebesparing van je computer uit.

Direct monitoren

Veel interfaces hebben een schakelaar voor direct monitoren. Het ingangssignaal gaat dan in de interface zelf rechtstreeks naar je hoofdtelefoon, zonder omweg langs de computer. Er is dus praktisch geen latency. Het nadeel is dat je jezelf zonder de effecten uit je software hoort. Combineer het met de uitgangsmix van de interface om een balans tussen jezelf en de begeleiding in te stellen.

Drivers en aansluiting

Op Windows gebruik je bij voorkeur de ASIO-driver van de fabrikant van de interface. De algemene Windows-drivers hebben meer vertraging. Op een Mac is Core Audio doorgaans stabiel zonder extra driver. Een aansluiting met een eigen controller, zoals Thunderbolt, kan lagere latency geven dan USB, maar voor thuisopnames met een moderne USB-interface is het verschil zelden doorslaggevend.

USB-microfoons

Ook een USB-microfoon heeft latency. Veel modellen hebben een hoofdtelefoonuitgang met direct monitoren. Gebruik die uitgang in plaats van de computer als je jezelf wilt horen, dat voorkomt de vertraging het beste. Zie ook USB of XLR.

Waar je op let bij het kiezen van een interface

Kijk niet alleen naar de opgegeven latency van de fabrikant, want die is gemeten onder gunstige omstandigheden. Lees of de driver stabiel is, of direct monitoren beschikbaar is en of de interface bij een kleine buffer rustig blijft. De keten waar dit bij hoort, staat in de signaalketen.