RME HDSPe Madi FX

Een PCIe-kaart voor omvangrijke digitale audiosystemen

De koper krijgt een interne PCIe-audiokaart met uitgebreide digitale aansluitingen, aangevuld met TotalMix FX en DIGICheck. De RME HDSPe Madi FX is bedoeld voor een computer die als opname-, routerings- of afspeelcentrum in een studio of bij liveproducties dient. Met 194 MADI-ingangskanalen en 196 uitgangskanalen is het belangrijkste voordeel het hoge aantal digitale audiokanalen binnen één kaart. Een nadeel voor wie rechtstreeks microfoons of instrumenten wil aansluiten, is dat de kaart geen microfoon-, instrument- of lijningangen heeft.

De converter ondersteunt een resolutie tot 24 bit en een bemonsteringsfrequentie tot 192 kHz. Dat maakt haar geschikt voor systemen waarin veel kanalen digitaal worden vervoerd, maar de aansluiting van analoge bronnen en apparaten hangt af van externe converters of andere apparatuur.

Aansluitingen en kanaalcapaciteit

De kaart heeft twee optische MADI-in- en uitgangen en één coaxiale MADI-in- en uitgang. Samen ondersteunen die volgens de productspecificaties 194 ingangskanalen en 196 uitgangskanalen. De exacte kanaalcapaciteit is daarbij afhankelijk van de gebruikte verbinding en instellingen. Naast MADI is er een AES/EBU-in- en uitgang voor directe koppeling met geschikte digitaal-naar-analoog- of analoog-naar-digitaalapparaten.

Voor synchronisatie zijn een woordklok-in- en uitgang en een SYNC-functie aanwezig. SteadyClock is bedoeld om jitter te onderdrukken en de synchronisatie tussen digitale apparaten te ondersteunen. De kaart kan daarnaast functioneren als omzetter tussen optische en coaxiale MADI. Dat kan van pas komen in een installatie waarin apparaten verschillende MADI-aansluitingen gebruiken.

De analoge uitgang bestaat uit één stereoaansluiting van 6,3 mm, bedoeld voor monitoring of een hoofdtelefoon. Er zijn dus twee analoge uitgangskanalen, maar geen analoge ingangen. Verder beschikt de kaart over één fysieke MIDI-in- en uitgang via vijfpolige DIN en drie MIDI-in- en uitgangen via MADI. Daarmee kunnen MIDI-signalen deel uitmaken van een grotere digitale verbinding zonder dat voor ieder apparaat een aparte lokale MIDI-aansluiting nodig is.

Routering en monitoring

TotalMix FX biedt een realtime mixer en signaalrouter met een interne verwerking van 42 bit. De ingebouwde DSP-effecten omvatten equalizer, dynamiekbewerking, AutoSet en galm of echo. De kaart ondersteunt monitoring zonder waarneembare vertraging, volgens de productinformatie, en is daarmee ontworpen om signalen tijdens opname direct terug te sturen naar een monitor- of hoofdtelefoonuitgang. DIGICheck is meegeleverd als analyse- en meetprogramma en ondersteunt EBU R128.

De omvangrijke routeringsmogelijkheden zijn vooral relevant wanneer veel MADI-kanalen naar verschillende uitgangen moeten worden verdeeld. De opgegeven matrixrouter heeft 4096 mono-kanalen. Zo'n capaciteit geeft ruimte om meerdere digitale apparaten, opnamekanalen en monitorroutes binnen één systeem te organiseren. De keerzijde is dat een grote router en mixer ook een complexe bediening kunnen opleveren. De kaart zelf bevat geen reeks analoge aansluitingen waarop bronnen direct kunnen worden ingeplugd; een goed geplande digitale keten blijft noodzakelijk.

Wat gebruikers terugmelden

Gebruikers prijzen vooral het grote aantal in- en uitgangen, de stabiliteit van de stuurprogramma's en de inzetbaarheid voor meerkanaalsopnamen vanaf digitale mengpanelen. In de aangeleverde reacties melden meerdere bezitters probleemloos gebruik met uiteenlopende MADI-apparatuur en noemen zij de kaart geschikt voor langdurige inzet in systemen met veel kanalen. Een gebruiker beschrijft ook opnamen van liveoptredens vanaf Soundcraft- en DiGiCo-mengpanelen zonder digitale of woordklokfouten. Dit zijn individuele gebruikersmeldingen, geen garantie voor iedere computerconfiguratie.

Er is ook kritiek op de bediening van TotalMix FX voor persoonlijke monitormixen met meerdere muzikanten. Eén gebruiker vindt de bediening en tabletbediening omslachtig wanneer musici hun eigen mix willen aanpassen. Diezelfde gebruiker betwijfelt of de ingebouwde effecten qua klank en bediening een externe digitale mengtafel kunnen vervangen. Dat onderscheid is belangrijk: de kaart biedt DSP-effecten en monitoring, maar de reacties wijzen erop dat gebruikers met veeleisende monitormixen mogelijk liever een aparte mixer inzetten.

Compatibiliteit vraagt eveneens aandacht. Een oudere reactie meldde aanvankelijk problemen met Pro Tools bij hoge kanaalaantallen, maar beschreef later dat updates dit oplosten. Andere gebruikers melden probleemloos gebruik met Pro Tools. De ondersteuning voor Linux wordt in een reactie juist als ontbrekend punt genoemd. Controleer daarom vóór aanschaf de actuele ondersteuning voor het besturingssysteem, de gebruikte software en de gewenste kanaalconfiguratie.

Voor wie past deze kaart?

De RME HDSPe Madi FX is vooral interessant voor studio's en liveproducties die veel digitale kanalen via MADI willen opnemen, afspelen of routeren en al over de benodigde externe converters beschikken. De ingebouwde synchronisatie, MIDI-aansluitingen, AES/EBU en monitoringfuncties maken haar tot een veelzijdige PCIe-oplossing. Voor een compacte opnameopstelling met microfooningangen, instrumentaansluitingen of uitgebreide analoge in- en uitgangen is dit niet de complete interface. De keuze hangt vooral af van de waarde van de hoge MADI-capaciteit tegenover de noodzaak van extra apparatuur en een zorgvuldige configuratie.